سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

197

تاريخ ايران ( فارسى )

دوازده ساله‌اى هستند كه هرسال آن بنام يك حيوانى خوانده شده است . اسامى ماهها عبارت از بروج دوازده‌گانه‌اند و براى مثال 210 مارس 1913 سال گاو نر شروع مىشود و نام ماه اول معروف به حمل ( بره ) است و ماه دوم ثور يعنى گاو نر است و به همين ترتيب تا آخر . الغ بيگ از لحاظ يك پادشاه بدبخت بوده است ، چه بعد از جلوسش برادرزادهء وى علاء الدوله هرات را قبضه كرده و پسرش عبد اللطيف را نيز زندانى نمود و بمحض اينكه مدعى نامبرده شكست خورد هرات بدست تركمان‌ها بباد غارت رفت و نيز مقارن اين احوال سمرقند را اوزبكان تاراج كردند . براى تكميل اين مصائب و بلاها عبد اللطيف خلاصى يافته و سر بطغيان برداشت و بالاخره پدرش را اسير كرده در 853 ه ( 1449 ) بقتلش رسانيد . ابو سعيد 872 - 855 ه ( 1467 - 1452 ) اين پدر كش سلطنتى را كه بدينطريق فجيع بدست آورده بود از آن چندان تمتعى نبرد ، چه ابو سعيد از احفاد تيمور سمرقند را قبضه كرده و هرچند عبد اللطيف او را در يك ميدان شكست داده ولى خودش بعد از اين به مدت كمى مقتول و از اين صحنه ناپديد گرديد . ابو سعيد براى تخت خالى با يك عمش ابو بكر ميرزا جنگيده و بالاخره او را بدستيارى اوزبكان بقتل رسانيد ، آنوقت براى تحصيل قوه وارد در يك كشمكش و منازعات طولانى شده و در حدود 870 هجرى ( 1465 ) حكومتى در ماوراء النهر قسمت شمالى ايران و افغانستان تأسيس نمود و دو سال بعد با سپاه جرارى حمله بآذربايجان برده او زن حسن يا امير حسن رئيس تركمانان ( صاحبان گوسفندان سفيد ) منابع خواربار او را قطع كرده و كاملا شكستش داد و اسير گرفت و بعد امير تركمان او را بدست يادگار ميرزا پسر شاهرخ و گوهرشاد داد و او هم بانتقام خون اخير الذكر حكم داد سرش را بريدند . شاهزادگان اخير تيمورى سلطان احمد ارشد فرزندان ابو سعيد و جانشين او مواجه با آشوب و طغيانهاى زياد شده كليهء ولايات جنوبى طوق اطاعت او را دور انداخته بناى عصيان را گذاشتند ، در اين اثناء برادرش عمر شيخ پدر بابر در فرغانه